ROZRYWKI LITERACKIE

CIEKAWOSTKI O PISARZACH

EKSCENTRYCZNY D’ANNUNZIO

Gabriele D’Annunzio (ur. Pescara 1863 r. – zm. Gardone Riviera 1938 r.) to pisarz, poeta, dramaturg, lotnik wojskowy, polityk, patriota i… nałogowy uwodziciel.
Poślubił księżniczkę Marię Hardouin di Gallese, którą jednak nagminnie zdradzał. Pomimo nieatrakcyjnego wyglądu i braku urody, posiadał niezliczoną ilość amantek.
Paryska luksusowa kurtyzana Liane de Pougy, która pisarzowi nie dała się uwieść – opisała go bez skrupułów: „straszliwy gnom z czerwonymi obwódkami wokół oczu, bez włosów, z zielonkawymi zębami i nieświeżym oddechem, i z manierami  szarlatana”.

Pomimo tak nieciekawej aparycji, za Gabrielem  D’Annunziem kobiety szalały. Jego charyzma, energia i twórcza osobowość, usuwały w głęboki cień niedociągnięcia urody.

D’Annunzio kochał seks, kobiety, luksus, życie ponad stan i ekstrawagancję. W 1927 r. zapozował nawet po nagu na okładce Novella (dzisiejsza Novella 2000), wyprzedzając modę na goliznę w czasopismach. Wymyślił niektóre wyrazy w jęz. włoskim, np. tramezzino – popularna dziś, szczególnie w barach trójkątna kanapka. Zaprojektował własną linię perfum itd.

Niektóre z jego amantek były sławne, jak np. Eleonora Duse (aktorka teatralna) czy Isadora Duncan (pionierka współczesnego tańca).

Gdy pan D’Annunzio mówi, wydaje się, że opowiada sekret, nawet gdy wypowiada banalne dzień dobry” – entuzjazmowała się córka słynnego kompozytora Piera Mascagniego.

Oprócz kobiet D’Annunzio kochał politykę i… wojnę. W wieku 52 lat otrzymał patent lotnika i latał podczas I wojny św. na ciężkich bombowcach. W 1918 r. pisarz był inicjatorem propagandowego lotu nad Wiedniem, tj. nad ówczesną stolicą wrogich Austro-Węgier, podczas którego zrzucono ponad 400 tys. ulotek, w tym 50 tys. jego autorstwa, wzywających  Austriaków do zakończenia wojny:

„Wiedeńczycy! Poznajcie Włochów! Gdybyśmy chcieli, moglibyśmy rzucić całe tony bomb na wasze miasto, a my przesyłamy wam tylko pozdrowienie trójbarwnej wolności. My, Włosi, wojny nie toczymy z obywatelami, dziećmi, starcami i kobietami. Toczymy wojnę z waszym rządem…  z waszym ślepym, upartym, okrutnym rządem (…). Wiedeńczycy! Mówią żeście inteligentni. Ale odkąd przywdzialiście mundur pruski, spadliście na poziom pruskiego grubianina, a cały świat zwrócił się przeciw wam…”.

W 1919 r. odważny D’Annunzio rzucił się w inną przygodę. Dowodząc własnym nieregularnym wojskiem, zajął sporne miasto Fiume (dziś Rijeka w Chorwacji) i sam ogłosił się dyktatorem. Przez 15 miesięcy rządził jako Duce, aż ówczesny rząd włoski zadał kres jego przygodzie.

Gdy wkrótce zapanował we Włoszech faszyzm, pisarz cieszył się statusem ikony patriotyzmu, a wiele jego myśli, rytuałów i idei  (np. salut rzymski przejęty od staroż. Rzymian czy koncepcja wskrzeszenia Imperium Rzymskiego) podzielał i kopiował Mussolini.

Rząd Mussoliniego opłacał  zresztą złotą emeryturę D’Annunzia w posiadłości nad jeziorem Garda w płn. Włoszech, uważając pisarza za duchowego ojca faszyzmu. Ale jednocześnie izolował go w tej „złotej klatce”, widząc w nim, i w jego popularności wśród ludu, konkurencję dla Mussoliniego.

Drogi Mussoliniego i D’Annunzia rozeszły się, gdy pisarz opowiedział się przeciw zbliżeniu faszystowskich Włoch do nazistowskiego reżimu Hitlera, którego określał jako „okrutnego pajaca”.

Dzisiaj można zwiedzać w Gardone Riviera, nad jeziorem Garda, Vittoriale degli Italiani (sanktuarium zwycięstwa Włochów – na zdjęciu), tj. kompleks zabytkowy z luksusową willą, w której D’Annunzio, autor słynnego „Triumfu śmierci” przeżył od 1921 do swej śmierci, i z mauzoleum pisarza.


GDYBY DANTE ALIGHIERI…

mógł powrócić do życia (zmarł w 1321 r.) i udać się do współczesnej księgarni, np. w rodzinnej  Florencji, odkryłby  ze zdziwieniem, że jest autorem „Boskiej Komedii” (zdj. po lewej), a nie „Komedii” (zdj. poniżej), jak nazywał swe dzieło w rękopisach. Skąd się więc wzięło to przeoczenie, ten – jak by nie było – błąd w tytule, który się rozpowszechnił?

Modyfikacji oryginalnego tytułu mistrza dokonał Giovanni Boccaccio, dołączając do słowa „komedia” – „boska”. Dlaczego to zrobił?

Boccaccio, będąc sam wielkim poetą (Dekameron), był gorącym wielbicielem Dantego, choć nie poznał go osobiście, będąc o 50 lat młodszy. Przez całe jednak swe życie zajmował się twórczością Dantego, a po jego śmierci rozpowszechnił KOMEDIĘ z przymiotnikiem BOSKA, chcąc podkreślić, że dzieło Dantego jest nadzwyczajne, doskonałe, po prostu boskie!

CIEKAWOSTKI O PISARZACH ultima modifica: 2020-09-23T18:00:32+00:00 da Mariola Gladysz

ZNAJDŹ SŁOWO

Ludovico Ariosto, Carlo Collodi, Massimo Vacchetta umieścili w swycb utworach zwierzęta. Jakie…
❓
JEŻ
Mały osierocony jeż o imieniu Ninna, z książki „25 gramów szczęścia” (M. Vacchetta/A. Tomaselli), skruszył serce weterynarza, żeby nie powiedzieć zmienił mu życie! (fragment tej rozczulającej prawdziwej historii, który przetłumaczyłam w moim blogu – zanim w Polsce ukazał się przekład całości – przeczytacie w Fragmenty książek).
OSIOŁ
„Przyjacielu mój, przykro mi, ale mam dla ciebie złą wiadomość.
– Jaką? 
Masz wyjątkowo paskudną gorączkę.
Co to za gorączka? 
To gorączka ośla. 
– Nie rozumiempowiedział Pinokio, mimo iż rozumiał aż nadto dobrze. 
Zaraz ci wytłumaczę – rzekła panna Świstaczek.Wiedz drogi Pinokio, że za dwie, najwyżej trzy godziny nie będziesz już ani pajacykiem, ani chłopcem… 
– A czym będę?
– Za dwie lub trzy godziny staniesz się prawdziwym osłem, jednym z tych, co wożą kapustę i sałatę na targ”. 
PINOKIO jest dziełem Carla Collodiego (właść. Carlo Lorenzini) Niemal wszyscy znają historię drewnianego pajacyka, który zanim stanie się prawdziwym chłopcem zalicza wiele przygód: np. porzuca szkołę i przenosi się do Krainy Zabawek, gdzie jest zawsze niedziela i nie chodzi się do szkoły. Po pięciu miesiącach takiego życia Pinokio zamienia się w osła…
BAYARD
(po włosku Baiardo) jest słynnym koniem z „Orlanda Szalonego”, tj. z renesansowego eposu rycerskiego (1516), który napisał Ludovico Ariosto.
Koń Bayard to legendarny koń , znany już z francuskiej i włoskiej literatury średniowiecznej. Ma cechy nadzwyczajne: jest silny i inteligentny.
Ucieczka Baiarda w „Orlandzie szalonym” doprowadzi do spotkania między Rinaldem (rywalem miłosnym Orlanda) i piękną Angelicą. O tym koniu Ariosto pisze, że ma „intelekt ludzki” .
Przyjaciółka genialna, którą każdy chciałby mieć…
❓
FERRANTE
„Genialną przyjaciółkę” (2011) Eleny Ferrante znają również czytelnicy w Polsce.
Do 60-letniej Eleny Greco dzwoni syn jej przyjaciółki z dzieciństwa i oznajmia, że mama zniknęła bez śladu dwa miesiące wcześniej. Po tym telefonie Elena postanawia cofnąć się do przeszłości i opowiedzieć historię o skomplikowanej przyjaźni między nią a Lilą, na przedmieściach powojennego Neapolu.
Ta książka podbiła Amerykę, a tygodnik „Time” umieścił pisarkę na liście 100 najbardziej wpływowych osób na świecie.
Urodzona w 1943 r. w Neapolu, Elena Ferrante jest postacią b. tajemniczą. Istnieje wiele domysłów na temat tego, kto ukrywa się pod tym pseudonimem.
Region, z którego pochodził Giuseppe Tomasi di Lampedusa…
  ❓
SYCYLIA
„Il Gattopardo” („Lampart”), który ukazuje schyłek arystokracji na Sycylii w czasach zjednoczenia Włoch, jest słynną powieścią, którą napisał Giuseppe Tomasi di Lampedusa. Na początku nie chciano tego dzieła wydrukować; dopiero po śmierci pisarza zostało ono wydane przez wydawnictwo Feltrinelli. W rok później, w 1959 r., wyróżniono je prestiżową literacką Nagrodą Stregi, i w krótkim czasie stało się bestsellerem.
W 1963 r. Luchino Visconti nakręcił na podstawie „Lamparta” słynny film – z  Burtem Lancasterem, Alainem Delonem i Claudią Cardinale – który zebrał wiele nagród, w tym Złotą Palmę w Cannes w 1963 r.
ZNAJDŹ SŁOWO ultima modifica: 2020-07-12T13:01:43+00:00 da Mariola Gladysz

5 CYTATÓW, ABY GO PRZYPOMNIEĆ…

GIANNI RODARI
zmarł sto lat temu (ur. 23.X 1920 – zm. 14.IV 1980). Wielu go uważa za jednego z  najważniejszych autorów dziecięcych XX w. Otrzymał w 1970 r. Medal im. H. Ch. Andersena. Jego utwory przetłumaczono na wiele języków, w tym na j. polski, m. in.: „Podróż błękitnej strzały”, „Bajki przez telefon” , „Tort na niebie” , „Gondola widmo”.

♦️Ile waży łza? Łza dziecka kapryśnego jest lżejsza od wiatru, łza dziecka głodnego waży więcej niż cała ziemia.
♦️Błędy są użyteczne, potrzebne jak chleb,
i często sa nawet ładne: na przykład Krzywa Wieża w Pizie”.
♦️Niełatwo jest robić rzeczy trudne:
zwracać się do niesłyszącego,
pokazywać różę niewidomemu.
Dzieci, nauczcie się robić rzeczy trudne:
podawać rękę niewidomemu,
śpiewać dla niesłyszącego,
uwalniać niewolników, którzy wierzą, że są wolni”.
♦️Sądzę, że bajki, te stare i nowe, mogą mieć wkład w edukowanie umysłu. Bajka jest miejscem wszystkich hipotez.
♦️Niech każdy mówi co chce: najlepszym piecykiem jest zawsze słońce. 


LUIGI PIRANDELLO
(ur. 28.VI 1867 – zm. 10.XII 1936) – sycylijski dramaturg, powieściopisarz i nowelista. W swej twórczości zajmował się stereotypami i hipokryzją panującymi w stosunkach międzyludzkich. W 1934 r. otrzymał nagrodę Nobla. Niektóre z jego znanych dzieł to: „Sześć postaci w poszukiwaniu autora”, „Tak jest, jak się państwu zdaje”, „Jeden, nikt i sto tysięcy”. Na podstawie opowiadań Pirandella powstało wiele filmów.
♦️Dowiesz się na własny koszt, że w długiej podróży życia spotkasz wiele masek i kilka twarzy. 
♦️Jest o wiele łatwiej być bohaterem niż dżentelmenem. Bohaterem można być od czasu do czasu; dżentelmenem trzeba być zawsze. 
♦️Życie jest niewiele lepsze od lichwiarza: ściąga ogromne odsetki za te nieliczne przyjemności, których nam użycza.
♦️Prawdziwa samotność znajduje się w miejscu, które żyje dla siebie i nie ma dla ciebie śladu ani głosu, a zatem gdzie jesteś obcy.
♦️Jest maska dla rodziny, jedna dla społeczeństwa, jedna dla pracy. A kiedy jesteś sam, jesteś nikim. 
UMBERTO ECO
(ur. 5 stycznia 1932 w Alessandrii – zm. 19 lutego 2016 w Mediolanie) był filozofem, pisarzem, krytykiem literackim, mediewistą, bibliofilem, specjalistą od semiotyki, estetyki i procesów komunikacji. Jest znany szerokiej publiczności z powieści „Imię róży”.
♦️Kto nie czyta, w wieku 70 lat przeżył tylko jedno życie: własne. Kto czyta przeżył 5000 lat: był już, gdy Kain zabił Abla, gdy Renzo poślubił Lucię, gdy Leopardi podziwiał nieskończoność… ponieważ lektura jest nieśmiertelnością do tyłu.
♦️Każdy z nas co jakiś czas jest kretynem, imbecylem, głupcem lub szaleńcem. Powiedzmy, że osoba normalna to taka, która miesza w rozsądnym zakresie wszystkie te komponenty.
♦️Komputer nie jest urządzeniem inteligentnym, które pomaga osobom głupim, wręcz odwrotnie, jest urządzeniem głupim, które funkcjonuje tylko w rękach osób inteligentnych.
♦️Mądrość nie polega na niszczeniu idoli, ale na nie tworzeniu ich nigdy.
♦️Wariaci i dzieci zawsze mówią prawdę.
5 CYTATÓW, ABY GO PRZYPOMNIEĆ… ultima modifica: 2020-07-12T13:00:05+00:00 da Mariola Gladysz

KAWIARNIE LITERACKIE

Do najbardziej znanych we Włoszech historycznych kawiarni literackich należą:
Caffè Florian (założona w 1720) – Wenecja
Najstarsza kawiarnia Włoch. Przy jej stolikach zasiadali m. in. Carlo Goldoni, Giacomo Casanova, Ugo Foscolo, Goethe, Marcel Proust, Dickens.
Antico Caffè Greco (1760) – Rzym
Odwiedzali ją – przy via Condotti (w pobliżu Placu Hiszpańskiego) – Mickiewicz, Słowacki, Norwid, Sienkiewicz, Czesław Miłosz (zadedykował rzymskiej kawiarni poezję), a także Stendhal, Byron, Goethe, Gogol, Andersen.
Caffè Giubbe Rosse (1897) – Florencja
Słynni klienci kawiarni to: André Gide – francuski laureat nagrody Nobla oraz włoscy futuryści, na czele z Marinettim – autorem Manifestu Futuryzmu („nie chcemy żadnej części przeszłości, my młodzi i silni Futuryści…”).
Caffè Gambrinus (1860) – Neapol
Wypijali tu kawę (i ty możesz dzisiaj) Gabriele D’Annunzio, Oscar Wilde, Jean Paul Sartre, Hemingway. Odwiedziła ją Sissi – cesarzowa Austrii, a współcześnie m. in. prezydenci Włoch, Angela Merkel.
Caffè Pedrocchi (1831) – Padwa
Słynne w XIX w. miejsce ważnych konferencji  literackich. Stendhal określił tę kawiarnię jako caffè „le meilleur d’Italie” (najlepszą we Włoszech).
Do 1916 r. kawiarnia była otwarta w dzień i w nocy, zyskując sobie przydomek „kawiarni bez drzwi”.
Caffè Quadri (1775) – Wenecja
Odwiedzali ją tacy pisarze jak: Stendhal, George Byron, Alexandre Dumas-ojciec, Marcel Proust oraz muzycy, politycy, aktorzy: Richard Wagner, Gorbaczow, Mitterand, Woody Allen.
Caffè Pirona (1900) – Triest
Jej bywalcami byli: Umberto Saba, Italo Svevo oraz pisarz irlandzki James Joyce. Ten ostatni mieszkał przez 2 lata w pobliżu tej kawiarni i napisał w niej pierwsze rozdziały swej  słynnej powieści „Ulisses”.
KAWIARNIE LITERACKIE ultima modifica: 2020-07-12T12:55:52+00:00 da Mariola Gladysz
ROZRYWKI LITERACKIE ultima modifica: 2020-07-04T18:28:21+00:00 da Mariola Gladysz